Misja miasto! Dzieci mają głos!

Kolejny nasz projekt specjalnie dla dzieci i młodzieży w wieku 7-14 lat.
Cykl warsztatów (o samorządności, dziennikarskie, myślenia krytycznego, twórcze), zabaw, zdarzeń, spacerów badawczych i wypraw w miasto.. Razem zredagujemy i wydamy zina oraz zorganizujemy Forum „Dzieci mają głos”.

Celem jest włączenie Młodych mieszkańców Dąbrowy Górniczej – dzieci i młodzieży w wieku szkolnym w decydowanie o sprawach miasta oraz zainspirowanie dzieci i osób dorosłych z ich otoczenia do aktywności obywatelskiej i kształtowanie tożsamości lokalnej poprzez: cykl zajęć edukacyjnych o demokracji i partycypacji, cykl zajęć dot. praw dziecka i praw człowieka, mini spacery badawcze z elementami gry miejskiej, cykl zajęć kreatywnych i dziennikarskich , Forum „Dzieciaki mają głos!”.

Wierzymy, że oddając dzieciom głos i pole do działania, inwestujemy w przyszłych aktywnych obywateli, zainteresowanych sprawami swojej społeczności. Realizacja projektu daje początek i umożliwia uruchomienie procesów przybliżających wypracowywanie w naszym mieście modelu oraz profilu działalności Rady Dzieci, a także w następstwie tych procesów jej realne powołanie.

Zapraszamy indywidualnie i w grupach zorganizowanych.
Udział bezpłatny i (do)wolny

Zapisy: e-mail: dopamina@op.pl, tel. 504820333

Projekt realizowany z dotacji programu Aktywni Obywatele Fundusz Krajowy, finansowanego z Funduszy EOG.




Po dzwonku.. razem tworzymy zmianę!

Zapraszamy na inspirujące, motywujące i sieciujące spotkanie o edukacji.

Spotkanie odbędzie się 27 kwietnia o godz. 18 online i będzie transmitowane na żywo naszej stronie na FB https://www.facebook.com/Dopamina-Lab-432853420857478 (w późniejszym czasie nagranie zostanie udostępnione na naszym kanale w serwisie youtube).
Kolejna odsłona naszej edukafejki „Po dzwonku” to wielośrodowiskowa debata i jednocześnie pierwsze z cyklu (mamy nadzieję) wydarzenie celem przybliżające do autentycznego wdrażania postulatów eduzmiany i autentycznego wspólnego działania.
O wzywaniach i kierunkach rozwoju polskiej edukacji. O tym, że mamy wybór i wpływ. O przyszłości szkoły i szkole przyszłości. O postulatach, rekomendacjach i wnioskach w zakresie szeroko pojętej edukacji, które razem i we współpracy opracowaliśmy i wdrożymy. O tym że można, trzeba i da się. Bo szkoła jest nasza!

Rozmawiają:
JUSTYNA SUCHECKA – dziennikarka specjalizująca się w edukacji, instruktorka tańca, ekspertka do spraw młodzieży. Od lat wspiera dzieci i młodzież w spełnianiu marzeń. Autorka książki „Young Power”, która stanowi prawdziwy zastrzyk energii i udowadnia, że każdy ma jakiś talent.ANNA CIEPLAK – pisarka („Zaufanie” – 2015, „Ma być czysto” – 2016, „Lata powyżej zera” – 2017, „Lekki bagaż” – 2019), aktywistka miejska, animatorka kultury, dąbrowianka i absolwentka dąbrowskiej szkoły, cierpiąca za miliony mistrzyni ciętej riposty i miłośniczka second handów.MARZENA ŻYLIŃSKA – zajmuje się metodyką, prowadzi szkolenia i warsztaty, pisze artykuły i książki. Przez wiele lat kształciła przyszłych nauczycieli i prowadziła seminaria metodyczne. Od wielu lat zajmuje się również tworzeniem materiałów dydaktycznych, umożliwiających uczniom rozwijanie kreatywności, autonomii i krytycznego myślenia. Marzy o szkołach, do których i uczniowie i nauczyciele będą chodzić z radością. Wierzy, że wszystko jest możliwe, o ile sami uwierzymy, że mamy wpływ na to, jak wygląda świat wokół nas. Jeśli chcemy, żeby był lepszy, musimy inaczej wychowywać dzieci.MARCIN STIBURSKI – dla jednych prowokator i siewca fermentu, dla drugich „ktoś z dystansem, kto po prostu mówi, jak wygląda polska szkoła, wkładając przy okazji kije w wiele mrowisk równocześnie”.
Jego projekt Szkoły Minimalnej zakłada odchudzenie szkoły z podstawy programowej i z przepisów przeszkadzających wprowadzeniu nowoczesnej edukacji w szkołach publicznych. Jak sam o sobie pisze – „Nie jestem metodykiem, nie jestem pedagogiem, jestem fizykiem, który przez 20 lat zajmował się zagadnieniami technicznymi i 1 września 2018 roku przez przypadek został nauczycielem”.AGNIESZKA KUŹBA – nauczycielka, doradca w zakresie edukacji naturalnej, autorką esejów i materiałów metodycznych inspirujących do wzbogacania warsztatu nauczyciela w oparciu o metody M. Montessori, R. Steinera, L. Malaguzzi i najnowsze zdobycze neurodydaktyki. Z sukcesem stosuje łatwe w pozyskaniu materiały naturalne jako karty pracy dla wspierania wszystkich sfer rozwoju dziecka ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju poznawczego.ANNA DĘBOŃ – mama dwóch dziewczynek, wspierająca swoje nastolatki w edukacji domowej i wspólnie z nimi od pół roku bujająca w obłokach w szkole w chmurze.. Z powołania, pasji i na szczęście.. pani Ania i Pani z Gliny (z wykształcenia pedagożka, terapeutka zajęciowa, trenerka, nauczycielka wspomagająca). W edukacji od zawsze i przede wszystkim stawia na relacje, wolność wyboru, entuzjazm, obecność, życzliwość, zaufanie akceptację i bycie razem. Kiedyś limuzyna z ostatniej ławki, ta bez przyszłości i perspektyw.NASZ ZESPÓŁ:
Stowarzyszenie dO!PAmina Lab
Stowarzyszenie Umarłych Statutów
Fundacja Edukacji Domowej
Fundacja Rozwoju Przez Całe Życie
Fundacja Bez Ocen (Instytut Zwinnej Edukacji)
Fundacja Budząca się szkoła
Edukatorium
Fundacja Ja Nauczyciel
Arena Kreatywnej Edukacji
Fundacja Arena i Świat
Fundacja Edu Tank
Elżbieta Manthey (juniorowo.pl)
Marcin Stiburski (Szkoła Minimalna)
Anna Szulc (Nowa Szkoła)
Agnieszka Adamczak
Alina Czyżewska (członkini sieci obywatelskiej Watchdog Polska)
Anna Cieplak
Anna Falkiewicz-Jach
Edyta Krygier
dr Marzena Żylińska (BSS)
dr Łukasz P. Ratajczak
dr Anna Ratajczak
dr Monika Kościelniak
dr hab. Joanna Wowrzeczka
dr Tomasz Tokarz (Wspieram Ucznia)
dr Dominika Hoffman Kozłowska (Uniwersytet Śląski)
dr hab. prof. UŚ Michał Krzykawski
dr Marta Grześko-Nyczka
dr Magdalena Barańska
dr Patrycja Wesołowska
dr Borys Bińkowski – Szkoła od Nowa
Agnieszka Kuźba (Fundacja Bezpieczne Gniazdo Safe Nest)
Aleksandra Bukowska
Justyna Gorce – Balut (Leśna Akademia Sztuki)
Agnieszka Gardas (Montessori Mountain Schools)
Bartek Guentzel (Droga do Lasu)
Katarzyna Sowa (Fundacja Bajkowy Las)
Olga Maj (Fundacja -Dzieci w Naturę)
Wiktor Naturski (Stowarzyszenie Edukatorów Leśnych, Fundacja Holiedukacja)
Beata Bilska (Partia Zieloni)
Weronika Szkudlarek (Fundacja Strefa Zieleni)
Mariusz Antolak (Fundacja w Krajobrazie)
Weronika Gąsior (Fundacja Neurolandscape)
Marianna Kłosińska
Fundacja Bullerbyn na rzecz wspólnoty dzieci i dorosłych
Fundacja Dzieci Mają Głos
Fundacja Zaawansowanych TechnologiiDOŁĄCZ DO NAS!
Więcej o postulatach i naszych wizjach:
https://szkolajestnasza.pl/2021/04/21/razem-tworzymy-zmiane/#szkołajestnasza

RAZEM tworzymy zmianę!

Treść pisma do Marszałka Senatu RP Tomasz Grodzkiego z dn. 19.04.21r.

27 stycznia 2021 roku w Senacie RP odbyło się Forum dla Edukacji „Przyszłość szkoły. Szkoła przyszłości” organizowane z inicjatywy senatorki Joanny Sekuły, przez Stowarzyszenie dO!PAmina Lab w partnerstwie z Senatem Rzeczypospolitej Polskiej, rzecznikiem Praw Obywatelskich Adamem Bodnarem oraz Stowarzyszeniem Umarłych Statutów. Jego kontynuacją był cykl narad o edukacji, które odbyły się w okresie luty – marzec 2021r., jako wielo-środowiskowy namysł nad kondycją polskiej oświaty, przestrzeń promocji wartościowych praktyk oraz upowszechniania nowoczesnych rozwiązań mających na celu odnowę szeroko pojętej szkoły, poprzez inspirowanie do zmiany, by uczyć (się) lepiej i skuteczniej oraz na miarę XXI wieku. Wierzymy, że dzięki temu udało nam się wspólnie stworzyć ogólnopolską platformę współpracy i konkretnego działania na rzecz nowych (pilnych i koniecznych) jakości w edukacji. Celem Forum i zrealizowanych narad było wypracowanie postulatów, wniosków i rekomendacji, w kontekście kierunków rozwoju polskiej oświaty i niezbędnych zmian w systemie edukacji.

Polska szkoła potrzebuje dialogu i potrzebuje mądrych, ewolucyjnych zmian, które nie będą uzależnione od politycznych interesów. Od edukacji i szkoły wszystko się zaczyna,
a każda złotówka wydana na kształcenie i na rozwój kompetencji uczniów i uczennic oraz nauczycieli i nauczycielek jest inwestycją służącą rozwojowi nas wszystkich, naszego kraju. Dlatego, głośno stanowczo i zdecydowanie upominamy się dziś o dobrą szkołę dla naszych dzieci (bez przemocy, przymusu wyrabiania cudzych norm i presji), zorientowaną na człowieka Małego i Dużego (a nie na wyniki i rankingi), taką która dodaje skrzydeł (a nie je podcina), która sprzyja rozwojowi we własnym tempie (nie na akord i według uśrednionej normy), uczy współpracy (nie rywalizacji) i którą się lubi. Domagamy się edukacji z wizją, która ma sens i cel.

W związku z powyższym – po intensywnych miesiącach działań na rzecz edukacji
i szkoły, nawiązywania współpracy, zbierania informacji zwrotnych, na bazie doświadczeń własnych zdobytych podczas zrealizowanych szkoleń, webinariów, kafejek edukacyjnych, ale też na podstawie przeprowadzonych wielogodzinnych debat o edukacji, w których wzięli udział aktywiści, społecznicy, samorządowcy, Uczniowie i Uczennice oraz Nauczyciele i Nauczycielki, przedstawiciele środowiska naukowego/akademickiego i mediów, a także Rodzice stworzyliśmy listę priorytetów/wyzwań i wspólnym głosem wnioskujemy, postulujemy i rekomendujemy:

1) PRZYJĘCIE ZA PUNKT WYJŚCIA FAKTU, ŻE W EDUKACJI MAMY DO CZYNIENIA
Z POGŁĘBIAJĄCYM SIĘ POWAŻNYM, GŁĘBOKIM KRYZYSEM, KRYZYSEM, KTÓRY WYMAGA ODPOWIEDZIALNYCH I MĄDRYCH DZIAŁAŃ ZARZĄDCZYCH I NAPRAWCZYCH ORAZ AUTENTYCZNE, DŁUGOFALOWE, STRATEGICZNE (NIE POZOROWANE I FIKCYJNE) ZAJĘCIE SIĘ JEGO ROZWIĄZANIEM.
Tradycyjna szkoła nastawiona na wyniki, rankingi, dyplomy i egzaminy nie sprzyja zdobywaniu wiedzy ani rozwojowi, permanentne ocenianie oraz narzucanie aktywności rywalizacyjnych niszczą radość i motywację do uczenia się, alarmująco narastają kryzysy psychologiczne dzieci i młodzieży, spada dobrostan nauczycieli i nauczycielek, który również przekłada się na spadek dobrostanu uczniów i uczennic, dodatkowo okres edukacji zdalnej intensyfikuje i eskaluje trudności, generując nowe zapaści: zjawisko „znikania uczniów i uczennic z systemu”, lęk przed powrotem do szkół, lęk i frustracje związane z obsesyjnym nadrabianiem podstawy programowej, spadek zaufania, narastające rozwarstwienie edukacyjne, obciążanie dzieci i młodzieży nauką/zadaniami/pracami ponad wszelką miarę (w tym na korepetycjach i innych dodatkowych kursach) i często pozostawianie ich z tym bez żadnego wsparcia (“wykonaj samodzielnie w domu”, “proszę przerobić materiał od. do..”), brak lub bardzo ograniczone relacje rówieśnicze, ograniczone możliwości ruchu (zawieszone zajęcia sportowe, nieczynne baseny), ograniczone możliwości kontaktu z naturą/przyrodą. To, musimy się do tego przyznać, nieumiejętne zarządzanie kryzysem przez dorosłych obciąża dzieci i młodzież,
w sposób którego nie sposób dłużej dźwigać!

2) POWOŁANIE ZESPOŁU PARLAMENTARNEGO/RADY KONSULTACYJNO-DORADCZEJ PRZY PREMIERZE RP/MARSZAŁKU SEJMU RP/MARSZAŁKU SENATU RP/RADY DS. EDUKACJI PRZY MEIN LUB INNEJ FORMUŁY „OKRĄGŁEGO STOŁU” – MIEJSCA POWAŻNEJ, EKSPERCKIEJ
(A NIE POLITYCZNEJ) ROZMOWY I SZUKANIA POWAŻNYCH ROZWIĄZAŃ.

Proponowany skład: posłowie i senatorowie, rodzice, uczniowie, przedstawiciele środowisk akademickich i naukowych oraz NGO, celem opracowania Strategii Rozwoju Oświaty i Edukacji XXI do 2030r. (zamiast incydentalnych, selektywnych interwencji w aktualny system) i planu jej wdrażania oraz prowadzenia stałego i merytorycznego (bezstronnego politycznie) forum nad kondycją/potrzebami szeroko pojętej edukacji i szkoły, podejmowania wspólnych ustaleń/prac/narad i wypracowywania autentycznych, odpowiadających na potrzeby, konkretnych idei/pomysłów/nowych jakości/zmian legislacyjnych/postulatów/rozwiązań (wiele z tych pomysłów i idei już jest wypracowanych w środowisku tzw. “edu-zmiany”, wystarczy je mądrze adaptować i autentycznie chcieć realizować, a gwarantujemy, że zespoły eksperckie, organizacje społeczne i inne podmioty od lat działające na rzecz nowych jakości w edukacji i oświaty są gotowe by współdziałać i współpracować).

3) MODYFIKACJĘ, UAKTUALNIENIE, UREALNIENIE, ODŚWIEŻENIE I DOSTOSOWANIE DO WYZWAŃ WSPÓŁCZESNEGO ŚWIATA OBECNEJ PODSTAWY PROGRAMOWEJ

Podstawa programowa jest mówiąc wprost przestarzała w kontekście treści kształcenia (w znacznym stopniu oderwanych od rzeczywistości, w której żyje współcześnie człowiek), w kontekście podziału na przedmioty pomiędzy którymi nie ma korelacji i powiązania, w kontekście bardzo ograniczonego (znikomego) i zdecydowanie niewystarczającego włączenia edukacji cyfrowej w praktykę i codzienność edukacyjną.

Oto niektóre zidentyfikowane, niezbędne obszary zmiany:

  • Kompetencje cyfrowe to dzisiaj warunek konieczny nauki, a także późniejszego uczestnictwa w rynku pracy oraz społecznej i politycznej partycypacji, narzędzia i treści cyfrowe muszą być w pełni zintegrowane z procesem uczenia (się). W XXI wieku korzystanie z wysokich technologii musi stać się normą, w odróżnieniu od teraźniejszego stosowania ich jako mało popularnego (czasem wręcz zakazanego i zabronionego) akcentu.
  • Przeładowana, zbyt szczegółowymi i zwyczajnie nieprzydatnymi treściami, podstawa programowa wymusza pamięciową naukę, nie dając szansy na samodzielność w myśleniu. Obowiązująca podstawa programowa zwyczajnie uniemożliwia (ze względu na swoją obszerność) dostosowanie jej zakresu do możliwości poznawczych dzieci i młodzieży, co powoduje że stawia się na jej bierne i pamięciowe przyswajanie.
  • Konieczna jest zmiana modelu podstawy tak, aby szkoła stała się miejscem przede wszystkim rozwijającym kluczowe kompetencje przyszłości – przedmiotowe (m.in. naukowe, wiedzowe, techniczne- w podstawowym zakresie), ponadprzedmiotowe (m.in. umiejętność uczenia się i planowania pracy, umiejętności cyfrowe, umiejętności komunikacyjne (NVC), kompetencje społeczne) i przekrojowe/interdyscyplinarne (m.in. myślenie krytyczne, wyszukiwanie informacji, odróżnianie faktów od opinii, kreatywność, umiejętność współpracy, budowanie relacji, umiejętność rozwiązywanie konfliktów i twórczego rozwiązywania problemów, innowacyjność, umiejętności przywódcze).
  • Szkoła nie może być już dłużej przechowalnią i przygotowalnią do egzaminów. Szkoła musi korzystać z metod, które uczą porozumiewania się, współpracy i samoorganizacji, pracy projektowej, planowania.
  • Szkoła musi uczyć (się), przygotowywać do wyzwań przyszłości (m.in. zmiany klimatyczne, kompetencje na rzecz zrównoważonego rozwoju).  Aby to było możliwe, należy gruntownie przebudować podstawę programową.

4) PODJĘCIE PROGRAMOWYCH DZIAŁAŃ NA RZECZ SYSTEMOWEGO WŁĄCZANIA EDUKACJI OUTDOOR W SYSTEM EDUKACJI (UWZGLĘDNIONE W NOWEJ PODSTAWIE PROGRAMOWEJ)

a) zwiększenie ilości czasu edukacji poza salą lekcyjną poprzez długoterminowe projekty międzyprzedmiotowe i nauczanie blokowe m.in. zajęcia z edukatorami przyrody i edukatorami leśnymi, zielona godzina (upowszechnienie edukacji outdoor m.in. poprzez szkolenia dla nauczycieli i studia podyplomowe)

b) reaktywację ogrodów szkolnych i zewnętrznych szkolnych obiektów rekreacyjnych wykorzystujących proste materiały i naturalne podłoże t.zw. Bazy Natura, program Zielone Płuca Szkoły, Zielona Grządka (szkolenia dla samorządów lokalnych i dyrektorów placówek mające na celu podniesienie poziomu świadomości na temat prawidłowych warunków rozwoju dzieci i młodzieży, potrzeb i praw dziecka w tym zakresie, system motywacyjny dla nauczycieli, chętnych do prowadzenia i opieki nad szkolnymi terenami zielonymi)

c) zwiększenie czasu pobytu dzieci i młodzieży poza salami dydaktycznymi podczas odpoczynku między zajęciami lekcyjnymi – obligatoryjnie tzw. duża przerwa na zewnątrz obiektów szkolnych (,,uwolnienie przerw międzylekcyjnych” z obowiązku przebywania w pomieszczeniach szkoły, zmiany w tym zakresie w statutach szkolnych, zorganizowanie skutecznego systemu opieki nad uczniami na zewnątrz budynku podczas przerw i pobytu pod opieką świetlicy szkolnej)

d) zwrócenie uwagi na potencjał czasu zajęć świetlicowych dla dzieci przebywających
w placówkach edukacyjnych od 5 do 10 godzin (przewartościowanie jakości czasu spędzanego w świetlicy w rozkładzie dnia szkoły, określenie możliwości szkoły w zakresie stworzenia wysokiej jakości zajęć pozalekcyjnych na terenie placówki – w tym zajęć outdoor różnego typu, m.in. w zewnętrznych klasach dydaktycznych, Bazach Natura, ogrodach i parkach szkolnych)

e) włączenie projektów zwanych przedszkolami i szkołami leśnymi w system publicznej edukacji – jako równorzędne według prawa oświatowego jak również finansowania ich działalności (w tym zainteresowanie ośrodków akademickich tego typu placówkami jako miejscami praktyk studentów wszystkich kierunków pedagogicznych niezależnie od miejsc i wieku beneficjentów edukacji już od nowego roku akademickiego)

5) OPRACOWANIE (PRZEZ ZESPÓŁ EKSPERTÓW I PRAKTYKÓW) I WYDANIE (PILNE I BEZZWŁOCZNE) UJEDNOLICONEJ WYKŁADNI PRZEPISÓW PRAWA OŚWIATOWEGO

Obecnie prawo jest traktowane w systemie oświaty bardzo swobodnie i uznaniowo, czego dowodzą liczne interwencje, dokonywane przez organizacje pozarządowe. Doraźne kontrole Kuratorów nie rozwiązują problemu. Naruszanie prawa jest tak powszechne, że stało się stanem naturalnym i oczywistym (weźmy jako przykłady: zapisy w statutach dot. uczniów pełnoletnich, które naruszają powszechnie obowiązujące przepisy, ocenianie naruszające art. 44b ustawy o systemie oświaty, ingerowanie statutów w wygląd uczniów i uczennic, zapisy w statutach, które naruszają przepisy aktów stojących wyżej w hierarchii aktów prawnych).
W kwestiach administracyjnych – wiele szkół nie zdaje sobie sprawy z obowiązków prawnych: posiadania ePuapu, BIP, statutu opublikowanego na stronie www (bardzo powszechne jest nieudostęnianie rodzicom i uczniom statutu nawet na wniosek (!)). Uznaniowe, wybiórcze, niekonstytucyjne podejście do prawa, czy nawet nieuświadomione naruszanie artykułu 7 Konstytucji przez szkolne władze jest niestety oczywistością w polskiej szkole.     

 Niezbędne jest m.in. systemowe zajęcie się poniższymi obszarami:

– upowszechnienie (dzięki ujednoliconej wykładni przepisów prawa oświatowego) wiedzyna temat praktycznego i prawidłowego zastosowania przepisów ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty i rozporządzeń, zwrócenie uwagi na to, że w szkole też obowiązuje prawo, że szkoła nie może działać według własnego uznania, ale w granicach wyznaczonych przez prawo, że szkoła nie może naruszać praw i wolności uczniów (nieprzestrzegane, łamane i źle interpretowane przepisy – wynikające częściej z niewiedzy niż złej woli, zwłaszcza w obszarze oceniania, niestety nazbyt często  prowadzą do patologii i nadużyć, przez które cierpią dzieci i młodzież polskich szkół). Szkoła to element struktury legalizmu prawnego. Szkoła nie może naruszać, prawa nadrzędnego, co obecnie powszechnie jest w niej obserwowane.

przeprowadzenie dla Dyrektorów placówek oświatowych (w miarę możliwości także dla nauczycieli) obligatoryjnych szkoleń z zakresu prawa oświatowego, ze starannie, a nie przypadkowo dobranymi fachowcami i praktykami w tym zakresie oraz zobligowanie kadry zarządzającej placówkami oświatowymi do przekazania aktualnych (obowiązujących) informacji w tym zakresie Nauczycielom, Uczniom i Rodzicom (prowadzące do bezzwłocznych ewaluacji szkolnych statutów celem usunięcia z nich zapisów niezgodnych z przepisami prawa oświatowego, m.in. statutowe zapisy dot. średniej, średniej ważonej, zapisy dot. ocen z zachowania, itp.).

Celem jest jak największe ujednolicenie statutów placówek oświatowych (uwzględniając, oczywiście, ich typ i specyfikę) oraz doprowadzenie do sytuacji, w której Uczniowie i Uczennice będą, zgodnie z zawartymi w nich zasadami (zgodnymi z prawem), traktowani jako jednostki mające to samo prawo do  równego traktowania i godności. Statuty powinny być w miarę możliwości ustandaryzowane oraz obligatoryjnie powinny zawierać klauzulę antydyskryminacyjną – każdy uczeń/uczennica powinien/powinna czuć wsparcie szkoły.

6) PODJĘCIE ZINTENSYFIKOWANYCH, PROGRAMOWYCH DZIAŁAŃ NA RZECZ ZDROWIA PSYCHICZNEGO I SZEROKO ROZUMIANEGO DOBROSTANU W SZKOLE

a) zmiana funkcji pedagoga szkolnego w szkole, rola pedagoga szkolnego nie może polegać (tylko?) – jak często ma to miejsce – na interwencji i porządkowaniu dokumentacji związanej z „uczniem problematycznym” (wydawanie opinii, dyscyplinowanie, straszenie, doprowadzenie do pionu itd.), a właśnie na szeroko pojętej profilaktyce zdrowia psychicznego (regularne warsztaty i akcje związane z rozwojem społecznym i emocjonalnym, szkolne rówieśnicze grupy wsparcia, grupy dyskusyjne itp.), która obejmuje całą społeczność szkolną, (a nie tylko uczniów z tzw. “problemami”).

b) stworzenie obowiązkowo pełnego etatu psychologa w każdej szkole (na ponad 20 tysięcy szkół w Polsce zatrudnionych jest tylko 10,8 tys. psychologów), którego zadaniami w szkole są: diagnozowanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów, udzielanie uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb, diagnozowanie sytuacji wychowawczej w szkole oraz pomoc rodzicom i nauczycielom w rozpoznawaniu i rozwijaniu indywidualnych predyspozycji, możliwości i uzdolnień uczniów, współpraca z radą pedagogiczną i radą rodziców oraz pedagogiem szkolnym.

c) stworzenie warunków i przestrzeni w szkole dla działań (m.in pedagoga i psychologa szkolnego, kadry pedagogicznej oraz całej społeczności szkolnej) takich jak:

powoływanie w szkołach zespołów pomocy psychologiczno-pedagogicznej (nauczyciele, psycholog, pedagog, rodzice)

organizowanie wsparcia psychologiczne dla rodziców i nauczycieli (grupy wsparcia, szkolenia dla rodziców, szkolenia dla nauczycieli aktualizujące wiedzę) – współpraca
z Kuratoriami Oświaty

współpraca z poradniami pedagogiczno-psychologicznymi (m.in. w stałym aktualnym, regularnym szkoleniu nauczycieli – aktualizowanie wiedzy psychologicznej, wsparcie psychologiczne, superwizja nauczycieli)

współpraca z rodzicami (rodzice są często najlepszymi specjalistami – jeśli chodzi o wiedzę o swoim dziecku), zebrania/spotkania nie tylko w kontekście omówienia bieżącej sytuacji klasy, przekazania informacji, ale spotkania integrujące, budujące relacje, rodzice sojusznikami nauczycieli/nauczycielek, nauczyciele/nauczycielki sojusznikami rodziców, szkoła i rodzice sojusznikami dzieci i młodzieży, uruchamianie dodatkowych programów naprawczych/profilaktycznych/edukacyjnych (w zakresie szeroko pojętej profilaktyki i ochrony zdrowia psychicznego w szkole) finansowanych w ramach budżetu Państwa, umożliwianie realizacji działań w ramach tych programów organizacjom pozarządowym – podmiotom społecznym z odpowiednim doświadczeniem i wiedzą, co przełoży się docelowo na wzmocnienie kadr pedagogicznych, współdzielenie odpowiedzialności, możliwość zapewnienia adekwatnej, realnej i autentycznej pomocy w zdecydowanie większym zakresie niż aktualnie ma to miejsce

– podjęcie wszystkich możliwych i niezbędnych kroków by deklarowane przez aktualnego Ministra Edukacji środki w wysokości 187 mln pln przeznaczyć na wsparcie psychologiczne oraz działania wspierające dzieci i młodzież w kryzysie, odbudowywanie relacji i integrację (np. uruchomienie grup rówieśniczego wsparcia, programy tutorskie, wycieczki, edukację/uczenie się w bliskim kontakcie z naturą- outdoor)

systemowe wprowadzenie nauczycielskiej superwizji – grup superwizyjnych lub superwizji indywidualnej, tak, jak ma to miejsce w zawodzie psychoterapeuty.

systemowe wprowadzenie interwencji kryzysowej do szkół – przeszkolenie w tym zakresie już pracujących w szkole nauczycieli i nauczycielek oraz psychologa i pedagoga, albo nawiązanie stałej współpracy z interwentem kryzysowym zewnętrznym, tak, żeby każda sytuacja kryzysowa w szkole została od razu „zaopiekowana”, aby nauczyciele i dyrektorzy mieli fachowe wsparcie w sytuacjach, które często ich zaskakują, przerastają emocjonalnie
i kompetencyjnie.

7) ZNOWELIZOWANIE PROCEDUR I ZASAD PRZEPROWADZANIA EGZAMINÓW (MATURALNE I ÓSMOKLASISTY)

a) natychmiastowe zawieszenie w czasie planowanych zmian egzaminacyjnych dotyczących egzaminu ósmoklasisty (dodatkowy przedmiot) oraz egzaminu maturalnego, podjęcie wielośrodowiskowej i eksperckiej dyskusji nad nowa formułą tych egzaminów (aktualna kryzysowa sytuacja związana z pandemią Covid -19 pogłębiająca i intensyfikująca kryzysy w edukacji jest już wystarczająco trudna i skomplikowana, wciąż jako społeczeństwo adaptujemy się do tych kryzysów, to nie jest moment na wprowadzanie dodatkowo takich zmian).

b) matura obowiązkowa z konkretnych, narzuconych odgórnie przedmiotów blokuje dostęp do studiów wyższych np. niezdany egzamin z matematyki blokuje dostęp do Akademii Wychowania Fizycznego, Akademii Sztuk Pięknych, filologii polskiej itd. (przez co nie tracimy wcale wybitnych matematyków, ale sportowców, artystów) i odwrotnie – niezdany egzamin maturalny z języka polskiego blokuje dostęp do studiowania np. fizyki.

c) uczeń/uczennica mógłby wybierać przedmioty maturalne zgodnie ze swoimi preferencjami i własną, indywidualną ścieżką kariery.

d) egzamin ósmoklasisty – egzamin dla Ucznia/Uczennicy (na zasadzie “chcę i mogę się sprawdzić”). Rozważenie rezygnacji z egzaminu obowiązkowego na rzecz egzaminu dobrowolnego, rozważenie zmiany formuły egzaminu, rozważenie uniezależnienia rekrutacji do szkoły średniej od jego wyniku.

e) matura współcześnie – „A gdyby tak matura, jako ten rytuał przejścia, polegała na przygotowaniu projektu, związanego z zainteresowaniami i pomysłem na przyszłość młodego człowieka? Projektu, w którym mógłby się wykazać tym, co potrafi, a nie bać się, że zostanie złapany na tym, czego nie umie. Takiego, w którym mógłby w pewien sposób opowiedzieć samego siebie. Takiego, który mógłby potem zaprezentować na wybranej uczelni, i który mówiłby o nim coś istotnego. Takiego, w którym wykorzystałby gromadzoną przez lata wiedzę w sposób nie odtwórczy, lecz praktyczny, pragmatyczny, interdyscyplinarny, osadzony w kontekście”

(źródło: Czy matura jest nam dziś potrzebna?, E. Manthey, https://www.juniorowo.pl/czy-matura-jest-dzis-nam-potrzebna/?fbclid=IwAR2lFQyaaw2X8LU19SBktONK8ZiAnIvXM-bnan5I6ACQebEPkjBoXyFLqQc)

8) ZMIANĘ ZASAD I PROCEDUR REKRUTACJI DO SZKÓŁ ŚREDNICH

a) całkowite odejście od „konkursu świadectw” (liczenia średniej, dodatkowych punktów za świadectwa z wyróżnieniem, oraz za wolontariat za który obecnie płacimy punktami)

  • Średnia średniej nie jest równa. Przede wszystkim średnie ocen liczone są według różnych zapisów i kryteriów Wewnątrzszkolnych Systemów Oceniania, ponieważ nie ma ujednoliconych ogólnopolskich systemów, a przede wszystkim Szkoły niepotrzebnie nadpisują czytelne zapisy z Ustawy o Systemie Oświaty (np. wiele szkół w swoich statutach wprowadza zapisy o średniej ważonej, niezgodne z jakimikolwiek przepisami i standardami, zapisy o absurdalnej liczbie ocen w semestrze, ustala średnią ocen na podstawie algorytmów i wzorów, a nie w oparciu o indywidualne możliwości i rozwój ucznia). Warto w tym punkcie zwrócić uwagę, że ocena ważona i uśredniona w ogóle nie jest zgodna z zapisami prawa oświatowego, w którym wielokrotnie podkreśla się, że uczenie się to proces, to rozpoznawanie (nie mylić z uśrednianiem) poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do wymagań określonych w podstawie programowej i wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania (w przypadku dodatkowych zajęć edukacyjnych). W ustawie ocena jest jasno zdefiniowana jako informacja jak się uczeń ma uczyć, jako pomoc, jako czynnik motywujący. Obecnie powszechna jednowymiarowa ocena cyfrowa nie spełnia tych kryteriów.
  • Oceny ze świadectwa wliczane do puli punktów dających wstęp do szkół ponadpodstawowych wydają się nieporozumieniem – uczniowie i rodzice potrafią sobie „wychodzić” (na co pozwalają nauczyciele/nauczycielki) oceny celujące, byle tylko podnieść wynik średniej.

b) zmiana systemu rekrutacji do szkoły ponadpodstawowej, zakładająca równe szanse absolwentów szkół podstawowych.

c) zmiana zasad i procedur rekrutacji do szkół średnich – priorytetowe rekomendacje legislacyjne:

REKOMENDACJA LEGISLACYJNA 1

Rekrutacja do szkoły ponadpodstawowej oparta jest w ustawie:
Art. 134 u.2 pp. 1, 2, 3 Prawo Oświatowe.

Gdzie w ustępie 2 napisano:
2. W przypadku większej liczby kandydatów… są brane pod uwagę … :
1) wyniki egzaminu ósmoklasisty;
2) …oceny z j. polskiego i matematyki oraz z dwóch … zajęć;
3) świadectwo ukończenia szkoły podstawowej z wyróżnieniem;

Poniżej wykazane zostanie, że podpunkty 2 i 3 naruszają konstytucyjne prawo równego traktowania wszystkich obywateli. Tym samym rekomendujemy wszczęcie procedury legislacyjnej prowadzącej do wykreślenia powyższych dwóch podpunktów w ustawie.

Uzasadnienie:

Ocenianie w szkole opiera się to tzw. ocenę bieżącą. Jest to ocena wystawiana (ustalana) na bieżąco w szkole i ma ona spełniać określoną funkcję.

Ustawa o systemie oświaty Art. 44b
5. Ocenianie … ma na celu:
1) informowanie ucznia …;
2) udzielanie uczniowi pomocy … poprzez przekazanie … informacji …;
3) udzielanie wskazówek …;
4) motywowanie …;
5) dostarczanie … informacji …;
6) umożliwienie nauczycielom doskonalenia …

Niestety mimo takiego zapisu w ustawie, oraz kolejnego zapisu:
Z ustawy o systemie oświaty Art. 44zb., gdzie Minister … określił:
4) skalę rocznych, semestralnych i końcowych ocen … , z uwzględnieniem konieczności zapewnienia jednolitego systemu oceniania ucznia.

– statuty poszczególnych szkół w działach dotyczących oceniania, charakteryzują się dużą dowolnością, która przeczy założeniom jednolitego systemu oceniania, jak i głównej roli oceny jaką jest informowanie i udzielanie pomocy oraz wskazówek uczniowi.

Dodatkowo właściwy Minister dla edukacji w drodze rozporządzenia ogłosił:
Rozporządzenie w sprawie oceniania

§7. 1. Począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, roczne, … , oraz końcowe oceny klasyfikacyjne … ustala się w stopniach według następującej skali:
1) stopień celujący – 6;
2) stopień bardzo dobry – 5;
3) stopień dobry – 4;
4) stopień dostateczny – 3;
5) stopień dopuszczający – 2;
6) stopień niedostateczny – 1.

W tym miejscu problemem jest to, że skala tych ocen mimo, że dotyczy wyłącznie ocen rocznych i końcowych, jest powszechnie używana jako skala ocen bieżących w ciągu roku szkolnego. Pisząc te słowa, mamy świadomość, że w tym momencie u osoby czytającej może pojawić się niezrozumienie: „stawianie ocen na lekcjach?  – przecież zawsze tak było i tak jest, w czym problem? W tym, że po przeczytaniu i analizie Ustawy i Rozporządzenia, okazuje się, że ocenianie w większości szkół w Polsce odbywa się niestety zgodnie z przyzwyczajeniami a nie przepisami prawa.

Minister w rozporządzeniu nie określił progów poziomu przyswojenia konkretnej wiedzy, aby uzyskać odpowiedni stopień w skali. To z kolei powoduje, że szkoły w swych zapisach dowolnie żonglują wartością poszczególnych stopni, co stoi w sprzeczności z zapewnieniem jednolitego systemu oceniania ucznia opisanego w ustawie.

Rekomendujemy sprawienie (legislacyjne), aby stosowana powszechnie skala ocen rocznych i końcowych, zawierała procentowy poziom przyswojenia wiedzy przyporządkowany poszczególnym stopniom, co spowoduje że zwiększymy cechy jednolitego systemu oceniania ucznia.

Oceny bieżące, wystawiane dzięki rozpoznawaniu ucznia przez nauczyciela (Art. 44b u.3 ustawa o systemie oświaty), wystawiane różnymi sposobami (Art. 44b u.8 p.2 ustawa
o systemie oświaty), zamykają się w postaci cyfrowej oceny zawartej w skali, która nie została doprecyzowana.

Oczywistym dla wszystkich jest to, że jedna ocena cyfrowa w jednej szkole, nie jest porównywalna z inną oceną cyfrową w kolejnej szkole.
Taka ocena bieżąca decyduje z kolei o ocenie rocznej oraz o ocenie końcowej.
Tu dochodzimy do sedna rekomendacji.

Zróżnicowana ocena, wystawiona na podstawie arbitralnych przesłanek, na które ma też wpływ osobista relacja nauczyciela z uczniem, decyduje o świadectwie, typie tego świadectwa w postaci wyróżnienia, oraz na kilku ocenach wiodących uwzględnianych
w procesie rekrutacyjnym
.

Taki mechanizm z definicji narusza równość szans wszystkich kandydatów do szkół ponadpodstawowych.

Rekomendujemy, aby w Art. 134 u.2 pp. 1, 2, 3 Prawo Oświatowe doprowadzić do usunięcia pp. 2 i 3.

Jednocześnie pozostawienie kwestii rekrutacji do szkół średnich na podstawie jedynie wyniku egzaminu ósmoklasisty (Art. 134 u.2 pp. 1) nie jest jednak jednoznaczne i chcemy w tym miejscu zwrócić uwagę na bardzo szeroki kontekst tego zagadnienia.

Prowadzenie rekrutacji w oparciu o średnią ocen nie powinno mieć miejsca, jest niesprawiedliwe i wykluczające. Rekrutacja oparta o egzamin zewnętrzny  (ósmoklasisty) oraz punktowane osiągnięcia w zatwierdzonych przez MEiN olimpiad tematycznych zdaje się posiadać cechy równości i egalitarności, które to cechy pragniemy wszyscy wprowadzić w systemie oświaty. Jednakże po pierwsze nie można aktualnej formuły tego egzaminu uważać za równościową i egalitarną, a wysoce losową i nieuwzględniającą istotnych różnic między uczniami/uczennicami (talenty, pasje, zainteresowania). Po drugie, testy przeprowadzone są tylko z trzech przedmiotów: języka polskiego, matematyki oraz języka obcego nowożytnego, co całkowicie marginalizuje inne przedmioty np. twórcze (plastyka, muzyka) i przyrodnicze (geografia, biologia). Po trzecie, pojawia się tu uzasadnione ryzyko – “(o)presji uczenia pod egzamin”, czyli kierunkowego przygotowywania ucznia tylko do tego, żeby dobrze zdał egzamin końcowy, co w sposób oczywisty wypacza sens szkoły. Takie (o)presyjne uczenie się do egzaminu staje się wówczas sensem i celem samym w sobie.
A przecież nie o to chodzi. Rozwiązaniem może być rezygnacja z egzaminu ósmoklasisty w ogóle lub przygotowanie takiej formuły egzaminu, aby uczenie “pod klucz” stało się niemożliwym. Po czwarte istnieje spory rozstrzał i różnica pomiędzy tzw. poziomem nauczania/uczenia się w szkołach (jest to wypadkowa wielu czynników, m.in kompetencji nauczycieli/nauczycielek w tym zakresie oraz stosowanej przez nich/przez nie metodyki).
Nie ma szans, by uczniowie/uczennice w każdej szkole w równy, wymiernie podobny sposób, na równym poziomie byli “przygotowani do egzaminu”. Są szkoły, w których stawia się na rozwój potencjału uczniów i uczennic, są szkoły w których ten potencjał się zwyczajnie marnuje.

Czy możliwe jest zatem wdrożenie innej formuły egzaminu ósmoklasisty? Czy możliwa jest rezygnacja z przeprowadzania tego egzaminu w ogóle? Czy możliwe jest wdrożenie innej niż egzamin zewnętrzny koncepcji rekrutacji? Na przykład, rekrutacja na podstawie egzaminu wstępnego przeprowadzanego w dowolnej, właściwej dla danej szkoły formie, zgodnej z „profilem”, misją, wizją konkretnej szkoły. Rekrutacja na podstawie samodzielnego projektu ucznia/uczennicy. Nie musiałby to być jednorazowy egzamin – incydentalny, a raczej coś na kształt procesu rekrutacyjnego (np. wewnętrzna rozmowa kwalifikacyjna, prezentacja własnych pasji, portfolio, nagranie przez kandydata filmu, przygotowanie listu referencyjnego, itd.). Wadliwość tego rozwiązania polega na – mówiąc wprost – jego korupcjogennym charakterze czyli pojawiającej się sposobności/opcji  “załatwiania dostania się” do określonej szkoły.

Procedura rekrutacyjna niewątpliwe powinna spełniać wszelkie cechy równości
i egalitarności i konieczne jest wypracowanie jak najlepszego, sprawiedliwego, rzetelnego, mądrego ale i uwspółcześnionego rozwiązania. Procedura rekrutacyjna na pewno nie może uwzględniać ani odbywać się na podstawie średniej ocen z wybranych przedmiotów czy konkursu świadectw. Nie może też opierać się jedynie na podstawie wyniku egzaminu z wybranych przedmiotów w obowiązującej dziś formule.

Podsumowując, w kwestii rekrutacji do szkół średnich, funkcjonujące dziś rozwiązanie nie jest dobre. Wszyscy zgadzamy się, że potrzeba wypracowania nowej procedury. W związku z powyższym, uważamy, że najuczciwiej (szczególnie wobec uczniów i uczennic) jest, możliwie jak najpilniej, powołać ekspercki zespół, by wspólnie wypracować praktyczne, adekwatne i odpowiadające współczesnym celom i wyzwaniom edukacji rozwiązanie w tym zakresie.

REKOMENDACJA LEGISLACYJNA 2

Wspomniana wyżej skala ocen, która w myśl ustawodawcy dotyczy wyłącznie ocen rocznych i końcowych, jest mimo tego faktu używana powszechnie podczas oceniania bieżącego.

Ocenianie przy pomocy cyfr samo w sobie nie spełnia kluczowej roli oceny opisanej Ustawie o systemie oświaty Art. 44b ust. 5. o czym wspomniano w rekomendacji nr 1.

Jedyną znaną oceną spełniającą te kryteria jest ocena kształtująca, powszechnie używana w klasach nauczania wczesnoszkolnego, tzw. ocena opisowa.

Rekomendujemy, aby jedyną formą oceny bieżącej była ocena kształtująca. Skala ocen cyfrowych dotyczyłaby wyłącznie ocen rocznych i końcowych jak opisano w ustawie.

A w myśl rekomendacji nr 1, nie uczestniczyłyby te oceny obarczone arbitralnością,
w procesie rekrutacyjnym do szkół ponadpodstawowych.

REKOMENDACJA LEGISLACYJNA 3

Dotyczy zaniechania wystawiania świadectw z wyróżnieniem. Racjonalne jest poprzestanie na świadectwie z wyszczególnioną listą ocen ze zdefiniowanymi progami opisanymi w rekomendacji nr 1.

Podsumowanie.

Powyższe trzy rekomendacje legislacyjne są jedynie kosmetycznymi zmianami, jednak ich wprowadzenie do systemu oświaty uspokoi coś, co jest obserwowane wewnątrz szkoły. Jest to pogoń za wynikiem, zanik ciekawości ucznia poświęcanej na rzecz chęci uzyskanie wysokiej pozycji w rankingach.

Ocena ma pełnić rolę informacji oraz pomocy dla ucznia, jak to opisano w ustawie. Dziś tej pomocy uczeń nie otrzymuje uzyskując cyfrową ocenę bieżącą. To tylko jednowymiarowa cyfra nie niosąca takich informacji.

Dodatkowo obserwowane powszechnie środowiskowe parcie na posiadanie świadectwa z wyróżnieniem zostanie zastopowane, gdy świadectwo to utraci cechy prestiżowej nagrody, która różnicuje dzieci na te ze średnią 4,74 i 4,75. Świadectwo z wyróżnieniem oparte o arbitralne oceny przestanie być także czynnikiem rekrutującym.

Dlatego mówimy „tak”, dla oceny – informacji, a sprzeciwiamy się ocenie powodującej nieuzasadniony wyścig, który podkręcany jest niezdrowymi ambicjami osób dorosłych.

Dzieciom chcemy oszczędzić uczestnictwa w tym niezdrowym wyścigu.
Dzieciom chcemy pozostawić ciekawość i pasję poznawczą.

Dlatego, proponujemy całkowite odejście od ocen cząstkowych wyrażonych cyfrą w skali stopni oraz intensywne i szeroko zakrojone szkolenia nauczycieli z zakresu udzielania konstruktywnej informacji zwrotnej.

9) PRZEPROWADZENIE OGÓLNOPOLSKIEJ, WSPÓLNEJ KAMPANII SPOŁECZNEJ PROMUJĄCEJ NOWE JAKOŚCI W EDUKACJI I ODEJŚCIE OD „TRADYCYJNEJ PRUSKIEJ SZKOŁY” ROZUMIANEJ JAKO OPARTEJ NA PRZYMUSIE, CIĄGŁEJ KONTROLI I OCENIE, RYWALIZACJI, PRZEMOCOWYM DRYLU, DYSCYPLINIE I ŚCISŁEJ HIERARCHII.

Jest to element zarówno istotny, jak i generujący koszty, które można zainwestować w inne wskazane wcześniej obszary. Nie można go jednak zaniedbać i się na nim nie skupić, gdyż nie można pominąć w procesie zmian edukowania i informowania o nich społeczeństwa oraz ich promowania. A przede wszystkim jest to także droga do szerokiego namysłu i dyskusji nad stanem i kondycją polskiej edukacji. 

10) ZMIANĘ ROLI KURATORIÓW OŚWIATY

a) kuratoria jako centra szeroko pojętego wsparcia dla szkół/placówek oświatowych,
np. w zakresie prowadzenia regularnych superwizji dla kadr pedagogicznych (adekwatnie do potrzeb), szkoleń i konsultacji (regularnie i adekwatnie do potrzeb) – poszerzenie aktualnie pełnionej roli tej instytucji jako tylko interwencyjnej, nadzorczej i sprawdzającej.

Działalność Kuratoriów Oświaty widzimy jako:

nadzorowanie i kontrolowanie przestrzegania prawa w tym praw ucznia/uczennicy

wsparcie psychologiczne (organizowanie superwizji, grup wsparcia), prawne, merytoryczne i organizacyjne (np. pomoc i doradztwo w tworzeniu szkół/kolektywów edukacyjnych skupiających dzieci/młodzież w edukacji domowej, tworzeniu/opracowywaniu statutów – zamiast tylko interwencyjnego ich sprawdzania, pomoc w zdobywaniu środków zewnętrznych-grantów) i doradczym (np. przy pozyskiwaniu np. środków unijnych do realizacji projektów (dziś nauczyciele i księgowi różnych placówek uczą się tego w praktyce, czyli na swoich błędach, KO jako platformy/ośrodki/centra sieciowania i współpracy międzyszkolnej oraz międzysektorowej -współpraca z przedsiębiorcami i organizacjami pozarządowymi, łączenie projektowe, współorganizacja wizyt studyjnych)

b) zmiany w procedurach związanych z postępowaniami i rozstrzyganiem skarg, zażaleń i sporów na linii uczeń-nauczyciel.

Należy przede wszystkim zapewnić możliwość rozwiązywania sporów szkolnych drogą rzetelnego wyjaśnienia sprawy i mediacji z udziałem bezstronnego podmiotu (np. rzecznik praw ucznia/uczennicy, organizacja pozarządowa) i z jednoczesnym zagwarantowaniem uczniowi, że nie spotkają go żadne reperkusje za to, że postanowił zgłosić sprawę.

Modyfikacji potrzebuje też postępowanie dyscyplinarne – w praktyce bardzo trudno aktualnie o uruchomienie postępowania dyscyplinarnego wobec nauczyciela/nauczycieli czy dyrektora/dyrektorki szkoły (nawet w oczywistych przypadkach), w takich sprawach stroną najczęściej poszkodowaną są uczniowie, którzy nie mają możliwości odwołania się od decyzji o niewszczęciu lub umorzeniu postępowania.

11) WZMOCNIENIE I WSPARCIE NAUCZYCIELI ORAZ POPRAWA JAKOŚCI PRACY W SZKOLE I PRZEZ TO PRACY SZKOŁY

a) wzmocnienie konstrukcji/kondycji psychicznej i dobrostanu nauczycieli/nauczycielek, poprzez obowiązkowe badania psychiatryczne i psychologiczne w ramach badań lekarskich, których nie można przecież traktować jako rzeczy uwłaczającej nauczycielowi, a rzecz konieczną i wspierającą. Sami zainteresowani zwracają często uwagę, że regularnie przechodzą badania okresowe, które skupiają się wyłącznie na sferze “fizis”, z pominięciem sfery “psyche”, która jest przecież najbardziej wrażliwą i równocześnie najmocniej wystawioną na próbę w tym trudnym zawodzie.

Badania profilaktyczne (wstępne i okresowe) służą z jednej strony ochronie pracownika,
a z drugiej strony zabezpieczają interes pracodawcy. Dzięki tym badaniom możliwe jest bowiem wychwycenie tych kandydatów na pracowników i pracowników, których stan zdrowia nie pozwala na dopuszczenie ich do zawodu/do pracy lub wymaga odsunięcia od pracy dotychczas przez nich wykonywanej. Badania psychologiczne przeprowadza się wśród kierowców, osób pracujących na wysokości, górników, operatorów maszyn, ochroniarzy. Dodatkowo przechodzą je przyszli strażnicy miejscy, policjanci, sędziowie lub kuratorzy. Jest wysoce zasadne i wskazane, by przechodzili je również nauczyciele i nauczycielki.

b) wzmocnienie kompetencji – stworzenie wykazu rekomendowanych szkoleń kompetencyjnych zgodnie z aktualnymi, a nie oderwanymi od rzeczywistości potrzebami, m.in umiejętność komunikowania się i rozwiązywania problemów/konfliktów – empatyczna komunikacja (porozumienie bez przemocy), team building, budowania relacji, neurodydaktyka, neurobiologia, organizacja procesu uczenia się zgodna z wiedzą o tym jak uczy się mózg. Stworzenie listy wskazanych lektur/publikacji dla szkolnych kadr pedagogicznych na dany rok – autentyczna i zgodna z trendami w nauce (pedagogika, psychologia, neurobiologia) i aktualizowanie tej listy oraz wiedzy na bieżąco.

c) wsparcie  organizacyjne – wsparcie procesu dydaktycznego poprzez eliminację biurokracji i odciążenie nauczyciela od tworzenia nadmiernej dokumentacji, konieczne zmniejszenie ilości uczniów w oddziałach klasowych

12) WERYFIKACJA STANDARDU KSZTAŁCENIA PRZYGOTOWUJĄCEGO DO WYKONYWANIA ZAWODU  NAUCZYCIELA W ODNIESIENIU DO SPOSOBU ORGANIZACJI STUDIÓW NAUCZYCIELSKICH (PEDAGOGICZNYCH, PSYCHOLOGICZNYCH) W KONTEKŚCIE METODYKI UCZENIA AKADEMICKIEGO, TREŚCI REALIZOWANYCH W RAMACH POSZCZEGÓLNYCH PRZEDMIOTÓW

a) Zwracamy uwagę na proporcje zajęć na studiach wyższych na kierunkach i specjalizacjach nauczycielskich. Często nacisk jest tu bowiem kładziony nie na kompetencje i warsztat, a wiedzę teoretyczną. I jakkolwiek jest niezmiernie ważnym, aby nauczyciel był fachowcem w swojej dziedzinie, tak równorzędnie istotnym są umiejętności interpersonalne, tzw. kompetencje miękkie.

b) Sugerujemy zatem wprowadzenie na studiach pedagogicznych i specjalizacjach nauczycielskich zajęć z nowoczesnej pedagogiki, edukacji cyfrowej, neurobiologii, neurodydaktyki, NVC i innych zajęć wspierających rozwój zarówno własnych kompetencji liderskich i umiejętności pracy zespołowej, jak i kompetencji uczenia (się) innych. Uczenia (się) budowania relacji, budowania zespołu, procesów grupowy, kształcenia uczniów na liderów, etc.

Jednocześnie metodyka i dydaktyka akademicka powinna być wzorowa w kontekście korzystania i praktykowania nowoczesnych koncepcji uczenia (się).

c) Ponadto wskazujemy na wymiar praktycznych studiów, wnosząc o zdecydowane zwiększenie liczby godzin praktyk studenckich, które powinny odbywać się nie w dowolnych, a we wskazanych przez uczelnię/rekomendowanych/”budzących się” szkołach (może wręcz u wskazanych/rekomendowanych nauczycieli?), gdzie możliwe będzie zebranie tylko dobrych, prawidłowych, właściwych doświadczeń/przykładów pracy w szkole.

13) NOWELIZACJĘ KARTY NAUCZYCIELA (W TYM ROZWAŻENIE PRZENIESIENIA CZĘŚCI ZAPISÓW KN DO PRAWA OŚWIATOWEGO)

KN (w obecnej formie) chroni często “słabych” nauczycieli/nauczycielki. Nauczyciele/nauczycielki, nawet jeśli nierzetelnie wykonują swoją pracę i nie realizują właściwie treści programowych z uczniami, wciąż mogą pracować, bo znajdują się pod szczególną ochroną (KN). Zwolnienie nauczyciela jest trudne, a często zwyczajnie niemożliwe. Dyrektorzy, rodzice, uczniowie nie mają narzędzi aby skutecznie upominać się o jakość procesu kształcenia zależnego od jakości pracy danego nauczyciela/nauczycielki.

Warto zwrócić także uwagę, że np. w przypadku postępowania dyscyplinarnego – nie ma statusu pokrzywdzonego – uczeń/uczennica nie może skutecznie dochodzić swoich praw, nie może zaskarżyć niewszczęcia postępowania. Konieczne jest zatem doprecyzowanie/ustalenie jasnych procedur zawiadamiania (kto może i kogo zawiadamia?) o deliktach dyscyplinarnych oraz umożliwienie legislacyjne wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przez rodzica.

Ponadto, trzeba podkreślić, że system obowiązujący awansu zawodowego wyczerpał już swój potencjał motywacyjny. System awansu powinien i musi opierać się w większym stopniu na roli, którą nauczyciel/nauczycielka pełni w szkole i procesie nauczania/uczenia/wychowania, a nie na biurokratycznym gromadzeniu dokumentacji (certyfikatów i zaświadczeń). Należy go powiązać z przemyślanym i adekwatnym systemem motywacyjnym w tym elastycznymi rozwiązaniami płacowymi – z oddaniem zdecydowanie większego pola decyzji dyrektorom oraz organom prowadzącym (z uwzględnieniem ewaluacji i informacji zwrotnych od uczniów/uczennic i rodziców). Sama ewaluacja i ankiety ewaluacyjne wypełniane raz w roku przez uczniów i rodziców powinny być w szkołach standardem.

14) UWZGLĘDNIENIE I REALNE WŁĄCZENIE W PROCESY KSZTAŁCENIA WSPÓŁPRACY Z POTENCJALNYMI PRACODAWCAMI (PRZEDSIĘBIORCY) ORAZ SPECJALISTAMI W KONKRETNYCH DZIEDZINACH/ZAWODACH

Wskazujemy na konieczność przeprowadzenia, a w raczej ciągłego przeprowadzania konsultacji i ciągłej ze środowiskiem akademickim i naukowym, przedsiębiorcami, pracodawcami i analitykami, które dawałaby prawdziwy, a nie fikcyjny i wyobrażeniowy, perspektywiczny ogląd sytuacji ekonomiczno-gospodarczej i zapotrzebowania rynku na pracowników (udział przedstawicieli w spotkaniach i działaniach  Zespołu Parlamentarnego/Rady Konsultacyjno-Doradczej przy Premierze RP/Marszałku Sejmu RP/Marszałku Senatu RP/Rady ds. Edukacji przy MEiN.)

Jednym z rozwiązań byłoby wdrożenie w Polsce na większą skalę tzw. systemu dualnego, bardzo popularnego w Niemczech, w którym lokalne przedsiębiorstwa biorą udział w kształceniu swoich przyszłych pracowników już na poziomie szkoły zawodowej/technikum, ściśle współpracując ze szkołą i oferując zaplecze do praktycznej nauki zawodu (np. wizyty studyjne w firmach/zakładach pracy, lekcje przedsiębiorczości z przedsiębiorcami).

15) INICJOWANIE I PODEJMOWANIE REALNYCH DZIAŁAŃ NA RZECZ PROMOWANIA I UPOWSZECHNIANIA PARTYCYPACJI UCZNIÓW WE WSZYSTKIE ZADANIA REALIZOWANE PRZEZ SZKOŁĘ, ICH SAMORZĄDNOŚCI, SAMOSTEROWNOŚCI A TAKŻE WZMOCNIENIE ICH ROLI, KOMPETENCJI I WPŁYWU W SZKOŁACH, REALNA, NIE FIKCYJNA DEMOKRATYZACJA SZKOŁY (W TYM UPOWSZECHNIENIE POWOŁYWANIA RADY SZKOŁY).

Postulujemy działania na rzecz zwiększania świadomości uczniów/uczennic w zakresie praw i godności obywatelskich, wzmocnienie Samorządów Uczniowskich – SU powinien w realny sposób móc decydować o tym, jak wygląda codzienne życie szkoły, a nie tylko decydować jedynie o problemach typu symbolicznych już niemal gazetek szkolnych, a naprawdę ważkich i dotyczących życia szkoły problemach (np. referendum dotyczące prac domowych – powinny być, czy nie?). Realne włączanie rodziców w edukację szkolną ich dzieci na terenie danej placówki. Warto też zwrócić uwagę na konieczność wzmocnienia w tym zakresie kompetencji nauczycieli.

16) WDRAŻANIE NA WIELU POLACH WIZJI SZKOŁY JAKO PRZESTRZENI DLA EDUKACYJNEJ RÓŻNORODNOŚCI w kontekście możliwości realizowania wielu ścieżek edukacyjnych do wyboru: szkoła publiczna, edukacja domowa, kolektywy edukacyjne, świetlice naukowe, zielone szkoły, szkoły i przedszkola leśne itp.

Polska szkoła, polski system oświaty, polski model edukacji musi bezwzględnie
i niezwłocznie zmienić priorytety.
Powyższy katalog nie jest kompletny, obejmuje jedynie postulaty najbardziej pilne, odzwierciedlające najważniejsze aktualnie oczekiwania społeczne.

Jako organizacje społeczne, podmioty, których jednym z nadrzędnych celów jest wspieranie inicjatyw w obszarze edukacji, jako eksperci, specjaliści różnych dziedzin, praktycy jesteśmy gotowi podjąć się współpracy, celem realizacji powyższego, na wszelkich możliwych polach, bezzwłocznie i natychmiastowo. Lista osób i organizacji poniżej podpisanych nie jest listą zamkniętą. Jednym wspólnym głosem, odważnie i pewnie apelujemy o odpowiedź oraz konkretne i rzetelne działania. Opracowane postulaty, wnioski i rekomendacje wyrażają zdecydowane i stanowcze oczekiwanie społeczne zmian w edukacji, które obserwujemy i którego doświadczamy (zmian adekwatnych i będących odpowiedzią na faktyczne i zdiagnozowane potrzeby oraz problemy). Liczymy na to, że spotkają się one ze zrozumieniem oraz przede wszystkim staną się podstawą przemyślanej, strategicznej i rzetelnej reformy polskiego systemu edukacji.

Podpisano in gremio:

Stowarzyszenie dO!PAmina Lab
Stowarzyszenie Umarłych Statutów
Fundacja Edukacji Domowej
Fundacja Rozwoju Przez Całe Życie
Fundacja Bez Ocen (Instytut Zwinnej Edukacji)
Fundacja Budząca się szkoła
Edukatorium
Fundacja Ja Nauczyciel
Arena Kreatywnej Edukacji
Fundacja Arena i Świat
Fundacja Edu Tank
Elżbieta Manthey (juniorowo.pl)
Marcin Stiburski (Szkoła Minimalna)
Anna Szulc (Nowa Szkoła)
Agnieszka Adamczak
Alina Czyżewska (członkini sieci obywatelskiej Watchdog Polska)
Anna Cieplak
Anna Falkiewicz-Jach
Edyta Krygier
dr Marzena Żylińska (BSS)
dr Łukasz P. Ratajczak
dr Anna Ratajczak
dr Monika Kościelniak
dr hab. Joanna Wowrzeczka
dr Tomasz Tokarz (Wspieram Ucznia)
dr Dominika Hoffman Kozłowska (Uniwersytet Śląski)
dr hab. prof. UŚ Michał Krzykawski
dr Marta Grześko-Nyczka
dr Magdalena Barańska
dr Patrycja Wesołowska
dr Borys Bińkowski – Szkoła od Nowa
Agnieszka Kuźba  (Fundacja Bezpieczne Gniazdo Safe Nest)
Aleksandra Bukowska
Justyna Gorce – Balut (Leśna Akademia Sztuki)
Agnieszka Gardas (Montessori Mountain Schools)
Bartek Guentzel (Droga do Lasu)
Katarzyna Sowa (Fundacja Bajkowy Las)
Olga Maj (Fundacja -Dzieci w Naturę)
Wiktor Naturski (Stowarzyszenie Edukatorów Leśnych, Fundacja Holiedukacja)
Beata Bilska (Partia Zieloni)
Weronika Szkudlarek (Fundacja Strefa Zieleni)
Mariusz Antolak (Fundacja w Krajobrazie)
Weronika Gąsior (Fundacja Neurolandscape)
Marianna Kłosińska
Fundacja Bullerbyn na rzecz wspólnoty dzieci i dorosłych
Fundacja Dzieci Mają Głos
Fundacja Zaawansowanych Technologii

Forum dla edukacji „Przyszłość szkoły. Szkoła przyszłości”

Z ogromną dumą i entuzjazmem ZAPRASZAMY! na Forum dla Edukacji „Przyszłość szkoły. Szkoła przyszłości” organizowane z inicjatywy Senator RP Joanny Sekuły w Warszawie dnia 27 stycznia 2021r. w godz. 10:00-15:00 przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej oraz Stowarzyszenie dO!PAmina Lab. Partnerami wydarzenia są Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnarem oraz Stowarzyszeniem Umarłych Statutów oraz Szkoła w chmurze. Forum odbędzie się w gmachu Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

Ze względu na obostrzenia związane z pandemią COVID-19 Forum będzie transmitowane na żywo za pośrednictwem senackiej strony internetowej oraz senackiej strony na FB (w dniu Forum, link do transmisji znajdziecie również na naszej stronie internetowej).

Ze względu na ograniczenia udziału stacjonarnego w Forum oraz mając na względzie, że Forum oznacza przede wszystkim wielośrodowiskowy namysł i debatę, jako kontynuację głównego wydarzenia oraz wyjście naprzeciw zainteresowaniu i potrzebom, przewidujemy trzy otwarte narady o edukacji (za pośrednictwem platformy ZOOM), które umożliwią zabranie głosu każdej zainteresowanej stronie i staną się przestrzenią promocji wartościowych praktyk oraz upowszechniania nowoczesnych rozwiązań mających na celu odnowę szeroko pojętej szkoły, poprzez inspirowanie do zmiany, by uczyć (się) lepiej i skuteczniej oraz na miarę XXI wieku. Jesteśmy przekonani, że dzięki temu wspólnie utworzymy ogólnopolską platformę współpracy i konkretnego działania na rzecz nowych jakości w edukacji.

Narady odbędą się w dniach:

10 lutego 2021r. (w godz. 14.00-16.00)
24 lutego 2021r. (w godz. 10.00-12.00
10 marca 2021r. (w godz. 17.00-19.00)

_________________________________________________________________

Zgłoszenie udziału w naradach prosimy przesłać drogą mailową (dopaminalaab@gmail.com), w odpowiedzi zwrotnej otrzymacie Państwo link dostępu do spotkania.

________________________________________________________________

Forum dla edukacji „Przyszłość szkoły. Szkoła przyszłości” to inspirowanie do powszechnej, edukacyjnej zmiany oraz odpowiedź na wyzwania przed jakimi stoi szkoła (zwłaszcza dziś w trakcie nauki zdalnej) ale również odważne podjęcie kwestii związanych z prawami dzieci i młodzieży w szkole. Niestety, temat praw ucznia wydaje się być konsekwentnie marginalizowany. Zainteresowanie jakością rozwiązań systemowych, prawnych i przede wszystkim praktyką na poziomie placówek jest fragmentaryczne – ma charakter raczej akcyjny, a z pewnością nie systemowy. Największymi ofiarami takiego stanu rzeczy są uczennice i uczniowie, którzy doświadczają braku poszanowania swoich praw i jasnych ścieżek ich egzekucji.

Forum dla Edukacji  jest odpowiedzią na rosnące zainteresowanie zmianami zarówno w samej organizacji jak i w przebiegu procesu uczenia się w szkole. Wierzymy, że naszym wspólnym celem jest  poprawa jakości kształcenia w naszych szkołach. Jesteśmy skoncentrowani na dialogu. Mamy ambicję wspierać kadrę zarządzającą, nauczycieli, rodziców i uczniów we współpracy , w zadbaniu o siebie oraz o relacje, aby szkoła stawała się lepszym miejscem, dostosowanym do potrzeb współczesnego świata.

Polska szkoła potrzebuje dialogu i potrzebuje mądrych, ewolucyjnych zmian, które nie będą uzależnione od politycznych interesów. Od edukacji i szkoły wszystko się zaczyna a każda złotówka wydana na kształcenie i na rozwój kompetencji uczniów jest inwestycją służącą rozwojowi nas wszystkich i naszego kraju.

Jesteśmy przekonani, że nic nie działa skuteczniej niż dobry przykład. Dlatego zadbaliśmy o najlepsze grono prelegentów (szczegółowy program Forum w załączeniu). Merytoryczna warstwa Forum opiera się o najnowsze badania i publikacje oraz wiedzę popartą dowodami. Jednocześnie wszyscy zaproszeni goście są praktykami i uznanymi ekspertami w swoich dziedzinach.

NASI PRELEGENCI: Anna Szulc (Nowa Szkoła), dr Tomasz Tokarz, Łukasz Korzeniowski (Stowarzyszenie Umarłych Statutów), Alina Czyżewska (Watchdog Polska), Marcin Stiburski (Szkoła Minimalna), Mariusz Truszkowski (Szkoła
w Chmurze), Anna Dęboń i Robert Strzała (Stowarzyszenie dOPAmina Lab)

Biorąc pod uwagę znaczenie Forum dla szeroko pojętej poprawy kondycji i jakości edukacji w naszym kraju oraz szeroko pojętej szkoły, liczymy na Państwa udział w Forum oraz rozpropagowanie informacji o wydarzeniu wśród jak największego grona osób związanych z edukacją. Stwórzmy razem szkoły naszych marzeń!

#szkołajestnasza
#budzącasięszkoła
#nowaszkoła
#szkołamabyćdlaucznia
#prawadziecka #prawaucznia #prawaczłowieka

Nasze REKOMENDACJE!

Lista priorytetów – wyzwań, jakie naszym zdaniem trzeba podjąć jeżeli chcemy nie tylko mówić ale i działać na rzecz jakości w edukacji, rozwoju edukacji oraz innowacyjności w edukacji..

W grudniowych rozmowach Stowarzyszenia dOPAmina Lab z z-cą Prezydenta Miasta
p. Bożeną Borowiec i z z-cą Naczelniczki Wydziału Oświaty p. Martą Bobrowską-Juroff,
w związku ze zmianą nazwy Referatu Oświaty na Referat Rozwoju Edukacji oraz spotkaniami grupy dąbrowskich nauczycieli, dyrektorów i metodyków, którzy wspólnie mają wypracowywać innowacyjne narzędzia w obszarze edukacji,  poproszono nas
o rekomendacje dot. działań Wydziału Oświaty na rok 2021 (i następne).

W związku z powyższym – po intensywnym roku działań na rzecz edukacji i szkoły, roku współpracy, informacji zwrotnych, na bazie doświadczeń zdobytych podczas zrealizowanych szkoleń, webinariów, kafejek edukacyjnych i publikacji, po odbyciu cyklu narad o edukacji, w których wzięli udział aktywiści, samorządowcy, przedstawiciele Uczniów i Uczennic oraz Nauczycieli – rekomendujemy:

1.Kompleksowa pomoc psychologiczna dla dzieci i młodzieży

Utworzenie kompleksowego programu związanego z profilaktyką zdrowia psychicznego i przeciwdziałanie negatywnym skutkom izolacji wśród nastolatków
i nastolatek z Dąbrowy Górniczej. Problem pogłębił się w czasie pandemii,
ale o kryzysie zdrowia psychicznego mówi się od dawna. Co szósty polski nastolatek okaleczał się, a aż 7% badanych podjęło próbę samobójczą. Dziewczyny częściej niż chłopcy wykazywały zachowania autodestrukcyjne–co czwarta okaleczała się (23% vs8%), a co dziesiąta próbowała się zabić (10% vs 3%). To wynik niepokojący tym bardziej, ze względu na bardzo utrudniony dostęp do pomocy psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży. Działanie powinno obejmować zarówno wsparcie specjalistów (grupa terapeutyczna) jak i wsparcie rówieśnicze związane z profilaktyką (strony współprowadzone przez młodych przy wsparciu dorosłych, działania edukacyjne, kampanie społeczne).

2. Powołanie w Dąbrowie Górniczej instytucji NIEZALEŻNEGO Rzecznika Praw Ucznia, który miałby szansę rozstrzygać wszelkie tego typu problemy oraz spory. Po zbadaniu i zdiagnozowaniu sytuacji, uruchamiałby najpierw mediacje, a w razie nierozwiązania konfliktu przy pomocy różnych narzędzi (także fundacji i stowarzyszeń) występowałby na drogę prawną.

Byłby instytucją (kto mówi, że miałaby to być jedna osoba?) niezależną od nikogo,
z nikim niewchodzącą w układy, badającą sprawy dogłębnie i przy użyciu dostępnych sobie środków. I działoby się dobrze. I nie byłoby żadnych niedomówień. I być może udałoby się rozwiązać konflikt kompromisem i porozumieniem, a nie skargą, kłótnią
i wzajemnym się oskarżaniem.

Rzecznik Praw Ucznia (niezależny, pozaszkolny) – instytucja ważna, potrzebna, niezbędna wręcz

3.Przestrzeganie prawa oświatowego.

Przeprowadzenie dla Dyrektorów dąbrowskich placówek oświatowych (w miarę możliwości także dla nauczycieli) szkoleń z zakresu prawa oświatowego  oraz zobligowanie ich do przekazania aktualnych (obowiązujących) informacji w tym zakresie Nauczycielom, Uczniom i Rodzicom (prowadzące do bezzwłocznych ewaluacji szkolnych statutów celem usunięcia z nich zapisów niezgodnych
z przepisami prawa światowego, m.in. statutowe zapisy dot. średniej, średniej ważonej, ilości ocen, zapisy dot. ocen z zachowania, itp.).
W miarę możliwości i kompetencji zobligowanie Szkół do wprowadzenia
i przestrzegania omówionych podczas w/w szkolenia/szkoleń zasad (konsultacje zmian z prawnikami UM; wspólna analiza zmian w statutach szkolnych, ewaluacja).

Celem jest jak największe ujednolicenie statutów dąbrowskich placówek oświatowych (uwzględniając, oczywiście, ich typ i specyfikę) oraz doprowadzenie do sytuacji, w której Uczniowie będą, zgodnie z zawartymi w nich zasadami, traktowani jako jednostki mające to samo prawo do  równego traktowania i  godności.

4. Stypendia Miasta Dąbrowa Górnicza dla uzdolnionych uczniów za wyniki w nauce lub znaczące osiągnięcia naukowe lub artystyczne.

Aby zrównoważyć lub wręcz zatrzymać pogoń za ocenami i „bitwy na średnie” proponujemy wprowadzenie zmian w regulaminie w/w stypendium w taki sposób, aby kryterium średniej ocen było naprawdę marginalne (w obowiązującym regulaminie dopuszcza się co prawda średnią min. 4,0 jednak rozłożenie punktów („za średnią ocen 4,00-4,50 pkt-10 pkt, za średnią ocen od 4,51 do 5,00 – 15 pkt,
za średnią ocen od 5,01 do 5,50 – 20 pkt, za średnią ocen od 5,51 do 6,00 – 25 pkt”)
w praktyce stanowi barierę niemal „nie do przeskoczenia”, aby stypendium uzyskać. Czyli – niby średnia nie jest najważniejsza, ale bez niej ani rusz.

Innym rozwiązaniem byłoby stworzenie dwóch odrębnych pul/kategorii przyznawania stypendiów – 1) wyniki naukowe, 2) wybitne osiągnięcia (bez względu na średnią). Pozwoli to otrzymywać stypendium nie tylko Uczniom, którzy uzyskują najlepsze stopnie, ale także pasjonatom ukierunkowanym na jedną dziedzinę,
a z pozostałych nieotrzymujących samych piątek i szóstek.

5. Nagrody Prezydenta Miasta

Proponujemy takie rozdysponowanie Nagród Prezydenta Miasta w dziedzinie edukacji, aby jak najszersze gremium partycypowało w ich przyznawaniu. Rekomendujemy, aby Nauczyciele do nagród byli typowani nie tylko przez Dyrektora Szkoły i opiniowani przez Rady Pedagogiczne, ale swoich kandydatów mogły także przedstawiać Samorządy Uczniowskie (Rady Rodziców, Rady Szkół). Co ważne – chodzi o przedstawianie kandydatur, a nie opiniowanie zaproponowanych przez Dyrektora.

Celem takiego rozwiązania jest głęboko idąca demokratyzacja społeczności szkolnych oraz zwrócenie uwagę także na tych pedagogów, których docenia grupa najbardziej zainteresowana, czyli Uczniowie.

6.Diagnoza problemów

Pomoc przy przeprowadzeniu w dąbrowskich placówkach oświatowych przygotowanej przez Stowarzyszenie dOPAmina Lab ankiety dotyczącej realnych problemów, z którymi zmagają się Uczniowie oraz przekazanie jej opracowanych wyników dyrektorom i nauczycielom.

Współpraca na tym polu z Uniwersytetem Śląskim i innymi podmiotami zewnętrznymi.

7.Kampania społeczna (empatyczna edukacja, dzieciństwo to nie wyścigi)

Przeprowadzenie na terenie Dąbrowy Górniczej wspólnej kampanii społecznej oraz warsztatów w dąbrowskich szkołach w zakresie przestrzegania prawa do godności
i równości w szkole, ruchu Budzących Się Szkół i nowoczesnego podejścia do edukacji (koalicja bez stopni, szkoła, która uczy, a nie ocenia itp.)

8.Samorządy uczniowskie

Programowe wsparcie wspólnot szkolnych w dąbrowskich szkołach podstawowych
i ponadpodstawowych  w procesie realnego uspołeczniania szkoły i wzmacniania realnej samorządności uczniowskiej (samorządów uczniowskich, rad pedagogicznych, opiekunów samorządów szkolnych oraz rad rodziców) w prowadzeniu dialogu
w szkole oraz tworzeniu możliwości autentycznego współdecydowania uczniów
o szkole ze szczególnym uwzględnieniem wzmocnienia kompetencji i wiedzy opiekunów samorządów szkolnych, stosowania nowoczesnych narzędzi i rozwiązań wzmacniających kompetencje społeczności uczniowskiej m.in liberating structures, metoda mikrokręgów,  debaty i dyskusje, konsultacje, forum wyrazu, skrzynka pomysłów, word cafe, referendum, narzędzia myślenia krytycznego, mentoring
i design thinking, budżet partycypacyjny, stworzenia przewodnika pt. „demokracja w szkole” (praktycznego poradnika o szeroko pojętym „współdecydowaniu” społeczności uczniowskiej, nauczycieli i rodziców w szkole oraz działalności SU).

9.Współpraca samorządów

Rekomendujemy budowanie sieci współpracy samorządów (władz powiatowych, gminnych, miejskich, wiejskich) w kontekście podnoszenia i dbania o standardy edukacji oraz jej wysoką i odpowiadającą współczesności jakość oraz budowania wspólnej polityki oświatowej opartej o aktualną wiedzę i rzetelne diagnozy.
W pierwszej kolejności rekomendujemy podjęcie wspólnych działań w zakresie ewaluacji przestrzegania prawa, m.in. zapisy statutów szkolnych i wspólnej kampanii społecznej poruszającej problematykę praw dziecka, praw ucznia, praw człowieka oraz szeroko pojętej empatycznej szkoły odpowiadającej na wyzwania przyszłości.

Jako Stowarzyszenie, którego jednym z nadrzędnych celów statutowych jest wspieranie inicjatyw w obszarze edukacji, jesteśmy gotowi podjąć się współpracy, celem realizacji powyższego, na wszelkich możliwych polach i ze wszystkimi możliwymi organami działającymi w/przy Urzędzie Miasta Dąbrowa Górnicza, wszystkimi organizacjami
i podmiotami, wszystkimi szkołami.  I zrobimy to za darmo

Szkoła jest nasza! Nieustająco.

W styczniu, jeszcze przed pandemią, poproszono mnie, żebym napisała do dąbrowskiej gazety tekst o kobietach. W miarę możliwości osobisty. Napisałam go o nauczycielkach z Dąbrowy Górniczej – o tym, jak pewne doświadczenia edukacyjne ukształtowały mnie jako pisarkę. Nie miałam wątpliwości, że patrząc z zewnątrz na Dąbrowę Górniczą, można dostrzec, jak ważną i rozwojową przestrzenią może być obszar edukacji i działań, które podejmują tutaj entuzjaści zmian w szkole. Miasto nadaje się na żywe i współtwórcze laboratorium działań edukacyjnych i ma potencjał do tego, żeby wyznaczać nowe standardy polityki edukacyjnej w Polsce. W powiązaniu z polityką socjalną, kulturalną i wieloma innymi, które sprawiają, że miasto kojarzy się w naszym kraju z miejscem demokratycznym i społecznikowskim. Do tego ma historyczny rys, który podkreśla znaczenie równości i etosu „pracy u podstaw”.

Wydawało mi się to szczególnie ważne w momencie kryzysu państwa prawa, który zaczął się wiele lat temu, ale wybuchnął jesienią i protestami, które zaangażowały kobiety, młodzież, ale i każdego, dla kogo prawa człowieka są ważne. Śledząc z niepokojem to, co działo się w Polsce na szczeblu centralnym w roku 2020, wydaje mi się kluczowe i pokrzepiające to, co wydarzyło się lokalnie z inicjatywy Stowarzyszenia dOPAmina Lab przy udziale dąbrowskich nauczycielek, edukatorów, uczniów, przedstawicielek Młodzieżowej Rady Miejskiej, jak i specjalistek od edukacji z różnych miejsc w Polsce, przedstawicieli Urzędu Miejskiego i Prezydenta i Wiceprezydentki. Taka inicjatywa edukacyjna stanowi ważny punkt zwrotny, który przywraca wiarę w rolę lokalności w budowaniu rozwiązań na przyszłość. Brałam udział w spotkaniach jako gość w jednej z kafejek edukacyjnych, a później na tyle zainteresowałam się działaniami dOPAmina Lab (o których słyszałam już w 2019 przy okazji forum edukacyjnego) i jej szczerym założeniem – między innymi takim, że w spotkaniach wezmą udział osoby, którym naprawdę nie chce się już narzekać, tylko wyjść z konkretnymi propozycjami – że włączyłam się w pracę grupy roboczej. Słuchałam też innych spotkań z ekspertami i ekspertkami. Muszę przyznać (całkiem osobiście), że czułam jakiś rodzaj dumy, że to wszystko dzieje się właśnie w Dąbrowie Górniczej. No i jeszcze do tego na przekór smutnej wizji kryzysu edukacji przy obecnym ministrze, braku szacunku dla nauczycieli i uczniów, problemów związanych z edukacją zdalną oraz kryzysem psychicznym, który pogłębił się w wyniku izolacji społecznej.

Wydaje mi się, że podczas trzech spotkań roboczych udało nam się opracować postulaty i pomysły dla edukacji, które przecinają się przez największe bolączki globalne i lokalne. Bo trzeba podkreślić, że w tych działaniach nie chodziło o to, aby pokazywać palcem, co jest nie tak w edukacji dąbrowskiej, ale co jest pewnym punktem zapalnym w większości miejsc w Polsce. Zastanawialiśmy się, co można zmienić, aby Dąbrowa Górnicza była liderem zmian w oświacie, w której chodzi o podmiotowość uczniów i uczennic. A także – jak konsekwentnie wdrażać te pomysły. Taką refleksję systemową umożliwiła obecność osób, które nie tylko są blisko szkoły na co dzień, ale i zmieniają oblicze edukacji od lat w różnych skalach. Anna Szulc – liderka zmian w polskiej szkole i nauczycielka matematyki która w swoich książkach i działaniach pokazuje, że nowa szkoła jest na wyciągnięcie ręki. Marzena Żylińska, która utworzyła w Polsce sieć Budzących Się Szkół, Marcin Stiburski ze „Szkoły minimalnej” , który postanowił zmienić podejście do oceniania oraz relacji z uczniem, Aleksandra Stolarczyk – nauczycielka klas I-III, która od lat wspierająco towarzyszy swoim uczniom w uczeniu się i rozwoju.
Do tego otwartość i pomysły na współpracę ze strony osób związanych z Uniwersytetem Śląskim (Dominika Hoffman Kozłowska ;). Nie chcę wymieniać wszystkich uczestników i uczestniczek, bo myślę, że tutaj każdy głos miał znaczenie, niezależnie od tego, czy jest się nauczycielem, uczniem czy ekspertem. Pokazuje jedynie rozpiętość różnych doświadczeń i znaczenie interdyscyplinarności w takich dyskusjach.

Wyszłam z tego doświadczenia mądrzejsza.

Przede wszystkim o jeden o wniosek. Szkoły są podstawą demokracji. Mogą potwierdzać też brak szacunku dla demokracji, gdy są zarządzane autorytarnie i nie potrafią się komunikować. Szkoły nie mogą mieć przestarzałych, krzywdzących uczniów statutów i od nich powinny zacząć określać swoją podmiotowość i budować relacje z uczniami, rodzicami i nauczycielami. Wsparciem uczniów w tym procesie zajmuje się od kilku lat Alina Czyżewska – działaczka na rzecz demokracji w Watch Dogs Polska, która też wzięła udział w jednym ze spotkań. Partycypacja obywateli, którymi są uczniowie i uczennice, ich troska wzajemna oraz podmiotowość, to priorytety dobrze działających szkół publicznych. Są konieczne, aby miasto rozwijało się w sposób zrównoważony i aby miało pewność, że przyszli dorośli obywatele będą angażować się w działania na rzecz dobra wspólnego. Tak się właśnie odbudowuje wyobraźnię społeczną i przywraca zaufanie.

Bo szkoła nie zaczyna i nie kończy się na placówce oświatowej, ale w niej ma swój początek poczucie sprawczości dzieci i młodzieży. To tutaj uczą się, czy mają wpływ na życie publiczne, czy nie. Postulaty opracowane w ramach spotkań i konsultacji dOPAmina Lab udostępni na swoim fanpagu i można je tam przeczytać. Myślę, że otworzą one kolejną dyskusję i sprowokują do nowych pomysłów.

W efekcie ponad dwunastu spotkań z ekspertami w ramach kafejki edukacyjnej i spotkań roboczych w 2020 dOPAmina Lab nie tylko mówiła, ale przede wszystkim robiła. Wysłała już zapytania o informacje publiczną związane z regulacją statutów szkolnych do kuratoriów oświaty w całej Polsce, udało się też opracować kompleksowy program dotyczący zdrowia psychicznego młodzieży i młodzieżowych grup wsparcia kryzysowego, który ma szansę na wdrożenie w 2021 oraz przygotuje rekomendacje do działań Wydziału Oświaty w Dąbrowie Górniczej na rok 2021. Do tego zaczyna się praca nad ankietą, dotyczącą problemów, z jakimi zmagają się uczniowie i uczennice, a UM przewiduje przeprowadzenie na początku nowego roku szkolenie w zakresie regulacji związanych ze statutami szkolnymi, czy podjęciem się zmian, dotyczących poszerzenia zasad przyznawania stypendiów. To wszystko może się udać, jeśli przejdziemy od diagnozy do konkretnych działań. Te zaś będą możliwe, jeśli będziemy pamiętać, że właśnie wdrażanie jest najtrudniejszym procesem.

Dzięki dOPAmina Lab za ten czas!
Anna Cieplak

Wciąż nam zielono..

Projekt Zielone Polekcje dobiegł końca.. Ze względów pandemicznych i pogodowych nie spotkaliśmy się w tym roku na pikniku w ogrodzie. Jesteśmy jednak przekonani, że nadrobimy to w przyszłym roku, wiosną.. Nie ma tego złego.. Bo nasz ogród wzbogacił się o zbiornik na deszczówkę i dydaktyczną stację meteorologiczną, co gwarantuje jeszcze więcej zielonych lekcji i zielonych polekcji już bez końca!

P.S. Pamiętajcie o ogrodzie! To wasze i nasze miejsce!
Fundusz Naturalnej Energii! Dziękujemy !

Zielona Pracownia i Eko Lab – INSPIRACJE

W ramach projektu Zielona Pracownia przygotowaliśmy pakiet materiałów edukacyjnych do wykorzystania dla Was.. Mam nadzieję że będą inspiracją w okresie edukacji zdalnej ale i w przyszłości. Częstujcie się! Podawajcie dalej!

O LESIE
https://view.genial.ly/5f9c70fc4a95b80d82de552b/interactive-image-w-lesie

LEŚNY ESCAPE ROOM
https://view.genial.ly/5f9943385bf77e0d03dfefb8/game-breakout-lesni-tropiciele-i-tropicielki

LEŚNA PRACOWNIA ARTYSTYCZNA
https://drive.google.com/file/d/1SVNH9GTeHpe1VixP2-XWqQS0n4iwef3_/view?usp=sharing

LEŚNA KRZYŻÓWKA

Z PRĄDEM CZY POD PRĄD
https://view.genial.ly/5fa30221560aa70d72893a72/presentation-z-pradem-czy-pod-prad

O WODZIE W PRZYRODZIE
https://view.genial.ly/5fa7dc9c84006a0d00708fa2/interactive-image-zielona-pracownia-woda
FILTR WODNY
WODA I JEJ WŁAŚCIWOŚCI
KWAŚNY DESZCZ
JAK PIJĄ ROŚLINY
MAGICZNE SZTUCZKI 1
MAGICZNE SZTUCZKI 2
MAGICZNE SZTUCZKI 3
MAGICZNE SZTUCZKI 4

POWIETRZE POD LUPĄ
https://drive.google.com/file/d/1OJqjjQD–b1jQdBW1z9WFC0mxXCSkfyI/view?usp=sharing

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII

Zadanie 1
Zadanie 2
Zadanie 3
Zadanie 4

Materiały edukacyjne opracowano w ramach projektu Zielona Pracownia współfinansowanego z dotacji Urzędu Miejskiego w Dąbrowie Górniczej